Το 1821 και η Κρήτη .

Όπως αρκετοί δεν γνωρίζουν το 1821 δεν μπόρεσε να δώσει λύση στο Κρητικό ζήτημα .Οταν τα Σφακιανα Καράβια φέρανε την είδηση στη Κρήτη ότι η επανάσταση γενικεύτηκε στην Πελοπόννησο ,οι Σφακιανοι γνώριζαν ότι έπρεπε να πάρουν πρωτοβουλίες .Αξιζει να αναφέρω ότι στη Κρήτη υπήρχε Χριστιανικός πληθυσμός 160.000 και μουσουλμανικός 130.000 , στη Πελοπόννησο οι Τούρκοι ήταν 12000 ενώ οι Έλληνες 30000 ,στη Κρήτη οι Τούρκοι πολεμιστές ήταν 20000 και μάχημοι ενώ οι Κρητικοί πολεμιστές μόνο 3000 ,στη Πελοπόννησο υπήρχε μόνο ένας Πασάς που απουσίαζε ,αντίθετος η Κρήτη είχε τρεις Πασάδες ,η Ιστορία δεν αναφέρει μεγαλύτερη καταδυνάστευση περισσότερο από αυτή που υπήρξε στη Κρήτη.Τα Σφακια είχαν μια οδυνηρή εμπειρία με την καταστροφή των χωριών τους από την επανάσταση του Δασκαλογιαννη το 1770 ,όμως οι νέοι τότε Σφακιανοί συμπολεμιστές του Δασκαλογιαννη ,είναι πλέον οι συνεχιστές και σοφότεροι ,προσεχτικοί αποφασίζουν ,Μεγάλη Πέμπτη 7 Απριλίου 1821 στη παραλία γλυκά νερά , μια νέα επανάσταση που με τους μαντατοφόρους από τα Σφακια φέρανε την είδηση σε όλη τη Κρήτη.Απο τον Αντώνη Σαρρή στον Ομαλό και Γιάννη Πλατζιου στους Λάκκους μέχρι τα Λασυθιωτικα βουνά του Μανώλη Καζανη .Στο Θέρισσο στα αδέρφια Χαλη ,Βασίλη ,Γιάννη,Στέφανο ,στους Κισσαμητες ,Αποκορωνιωτες ,Σεληνιωτες ,Κουμη ,Μανουσοσηφη ,και Ξενάκη ,στα αδέρφια Γρήγορη και Γιωργη Δαμιανό ,στο Σηφακάκη ,και στους αδερφούς Περακη ,στον Παπαδανδρεα ,στον Σκορδυλη ,και Γιάνναρη ,ο Επίσκοπος Μελχισεδεκ Δασποτακης .Στις Δυτικές περιοχές του Ψηλορείτη Άγιο Βασίλη και Αμαρι ,στη μόνη Πρέβελη το ηγούμενο Μελχισεδεκ Τσουδερο ,τα αδέρφια του Γιάννη και Γιωργη ,το Μοσχοβίτη ,το Ρουστικιανο ,το Σακοραφο , τον Σαουνατσο,τον Μιχάλη Σκορδυλη ,το Γιάννη Δρουλισκο ,τον Καλλέργη ,στο Μυλοπόταμο τον Σγουρό και τον Μαυρογιαννη η Μελιτακα ,στις Ανατολικές πλευρές του Ψηλορείτη ,ακολούθησαν στο κάλεσμα των Σφακιανών οι Σμπώκος ,Σταυρούλης Νιότης ,ο Γιάννης Πλεύρης ,ο Παπασομανωλης Δαμανάκης ,ο Μανούρης ,ο Αναγνώστης Σκουλάς ,ο Σπιθουρης ,με τον Παλμετη από το καμαράκι και βλαχο από τις γωνιές .Στη Μεσσαρά όλοι οι οπλαρχηγοί συσπειρώθηκαν γύρω από την οικογένεια των Κουρμουληδων ,με επικεφαλή τον Πρώτο Καπετάνιο Χουσειν Μιχάηλ Κουρμουλη (ήταν κρυπτοχριστιανοί) ,ο Καμπιτπμαθιος από την Αγία Βάρβαρα ,ο Κόρακας από την Μπομπια ,ο Μαστραχας από την Γέργερη ,ο Μαρκακης ,ο Στεφανάκης η Σκουντής από το Σίβα ,ο Χελιδονης από τη Γρηγοριά ,ο Ψωμαδακης από το Τυμπακί ,ο Καραταρης από τα βασιλικά Ανώγεια ,ο Λεκκας ,ο Μαλικουτης ,και ο Ρομάνος από τα Βοριζα ,στα Ηρακλειωτικα τα αδέρφια Μακατουνη ,ο Γιάννης Ξυλούρης ,ο Γιαμαλης από τον Κρουσώνα ,ο Φραγκιος και Λιμπριτης από τον Άγιο Θωμά .Στα Λασυθιωτικα γύρω από τον καπετάνιο Καζανη ,ο Μουρελομανωλης ,ο Βασιλογιωργης ,ο Τσαντιρακης από την Ιεραπετρα ,ο Φουσέκης ,και ο Μιχάλης Μαγουλακης ,Αλεξομανωλης ,Σιμιανος και άλλοι.Στις 15 Απριλίου 1821 στο Λουτρό Σφακιων οι Σφακιανοί καλέσανε ότι εκλεκτοτερο διαθέτει η Κρήτη σε νου και Παλικαριά για να εγκρίνει την απόφαση των γλυκών νερών , εδώ ξεκινάει μια νέα επανάσταση κατά των Τούρκων από την καγκελαρία των Σφακιων από τους Σφακιανους ,Μόρακη ,Πολιουδάκη,Παπαδακη ,Κριαρα ,Βορδουμπά,και Ψαρουδάκη.Τα πολεμοφόδια ήταν μόνο σαράντα βαρελάκια πυρίτιδα ,τα όπλα 1200 ,που από αυτά τα 800 ήταν Σφακιανών, εκεί έγινε ο πρώτος έρανος ,και έφυγαν καράβια με έμπιστους για να αγοράσουν όπλα ,παρά πολλά Κρητικά μοναστήρια πρόσφεραν χρυσά και αργυρά σκεύη για να ρευστοποιηθούν . Σαράντα ημέρες κράτησαν στο Λουτρό οι οργανωτικές προετοιμασίες και οι πολιτικοί σχεδιασμοί για τις πολεμικές επιχειρήσεις ,στις 29 Μαΐου αποφασίζουν να βάλουν δέκα Σφακιανους επικεφαλείς στα οκτώ πολεμικά Μέτοπα που υπήρχαν σε όλη τη Κρήτη.Ο Αναγνώστης Παναγιωτάκης στην Κυδώνια ,ο Ανδρέας Φασούλης και ο Μανουσος Βαρδουλάκης γύρω από τα Χανιά ,ο Κωστοπολος στον Αποκόρωνα ,ο Πρωτοπαπαδάκης στη περιοχή του Γενιτσαρου Αλιδακη ,ο Εγγονός του Δασκαλογιαννη Γιωργη Δασκαλακης στη Κισσαμο και το Σέλινο ,ο Αναγνώστης Μανουσελης στο Μυλοπόταμο , ο Γιώργης Δεληγιαννακης στο Αμαρι ,οι Βουρδουμπας και Πολογιωργακης στο Ηράκλειο .Ολοι οι υπόλοιποι διακεκριμένοι τοπικοί οπλαρχηγοί ,κάτωμεριτες,ορίστηκαν να ακολουθούν και να υποστηρίζουν τους επικεφαλείς.Στις 14 Ιουνίου αρχίζουν οι πρώτες μαχες , στις 15 Ιουνίου ο Λατιφ Πασάς θα υποστεί πανολεθρια στους Λάκκους Κυδωνιας ,όταν με 5000 άντρες προσπάθησε να καταλάβει ένα από τα επαναστατικά κέντρα το Θέρισσο ,ανάλογα γεγονότα και στο Ρέθυμνο ,ένα Τουρκικό εκστρατευτικό σώμα που κινήθηκε κατά των Σφακιων ,υπεστει δίνη ητα από τους Ρεθεμιωτες στα Ρουστικα και Άγιο Κωνσταντίνο ,την ίδια μέρα οι Αμαριωτες νίκησαν τη σκληρότερη Τουρκική φυλή στη Κρήτη τους Αμπαδιωτες στο Αμαρι .Η συνέχεια έχει ως εξής οι Κρητικοί ενώ ξεκίνησαν την επανασταση κατά του Τουρκικού ζυγού πολύ πριν το 1821 ,μόνοι τους σχεδόν φτάσανε μέχρι το 1898 που έφυγε και ο τελευταίος Τούρκος στρατιώτης από την Κρήτη ,το 1905 ο Πριγκηπας Γεωργιος ως αρμοστής προσπαθεί να ασκήσει απόλυταρχικη εξουσία ,με το κίνημα της Θερισσου η επαναστατική εγρήγορση υπό την ηγεσία του μεγάλου τέκνου της Κρητικής επανάστασης Ελευθέριου Βενιζέλου ,βάζει σε τάξη τα πράγματα ,οι Κρητες ζημωμενοι με τα ιδανικά της εθνικής ολοκλήρωσης γίνονται οι ξανά οι βασικοί αιμοδότες στους αγώνες για ελευθερία των αλύτρωτων αδελφών στην Μακεδονία και την Ήπειρο όχι ως αντάρτες πλέον αλλά ως ελεύθεροι στρατιώτες και κάτω από το Ελληνικό Λάβαρο ,το Λάβαρο που το 1913 υψώθηκε στο Φρούριο του Φιρκα στα Χανιά και σήμανε την επισημη ανακυρηξη της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα αιώνες αγώνων ,αιμάτων και δακρύων έβρισκαν πλέον την Ιστορική τους δικαίωση .
 ΧΑΡΗΣ  ΙΕΡΩΝΥΜΑΚΗΣ

Αφήστε μια απάντηση